De vollekstaol van de stad Uterech

 Wasdag in de Florastraat in Wijk C te Utrecht
Een wasdag in 1927 aan de Uteregse Florastraat in WijkC

Het Utrechtse dialect gaat verloren. Zoals we in onze grootste havenstad nog duidelijk de Rotterdamse “R” horen, in de hoofdstad een politieagent nog een smeris wordt genoemd en het Grunnegs zijn boeren woorden in stand houdt, raakt het Uteregs flink verwaterd.

Op uitsterven..

Utrecht kent een grote doorstroom van mensen en volgen tegenwoordig alle lagen van de bevolking voortgezet onderwijs waar gewerkt wordt aan het algemeen beschaafd Nederlands. Vele authentieke Utrechters verhuizen, en andere mensen komen ervoor in de plaats. Toch zijn er enkele volksbuurten waar je het nog met regelmaat opvangt. Voorbeelden zijn Ondiep, de echte Wijk C’ers en Abstede met de Sterrenwijk en Zuilen waar je nog vaak met jochie of wijfie wordt aangesproken.

Uteregse tips
Om toch een poging te doen om het Uteregs in stand te houden, probeer ik een vlug lesje hier neer te zetten. Een paar tips voordat je de volgende Uteregse woorden probeert uit te spreken: Vooral de langgerekte ‘a’ en de ‘oa’ combinatie in het Utrechts dialect zijn het meest opvallend. Let daar dan ook op. Zo spreek je een “man” uit als “maan”. Ook wordt taaltje – ‘toaltje’ en een ‘kopje koffie’ klink ongeveer als een ‘koppie kaoffie’. Ook de harde g is kenmerkend in ‘Utereg’. Een bekend scheldwoord in Utrecht is bijvoorbeeld “âchterlijke gladiool”. Maar ook ‘graftak’ valt regelmatig te horen als mensen elkaar niets aardigs toewensen. Let er verder op, dat als je een beetje Uteregs wilt kunnen praten, dat je de “t” in woorden probeert weg te laten (loaten), daarom “Uteregs” in plaats van “Utrechts”.

Om het echt te leren
Om te oefenen:
aanmaakhout     –     aomaokhout
beetje            -    bietsjie
Bertus        -    Bettes
Bloemen        -    blomme
Boodschappen    -    boadschappies
Ik ga even liggen    -    ik gaot effe legge
Meesterlijk        -    uitekuns
politie            -    p[e]lie[t]sie
station        -    sjesjon
het zwembad    -    ’t zwemschoal

een paar gezegden:
heb je wat tegen mij?    -    hejje wat op me?
ik wil er niets van horen    -    pijn imme hoof
pak het even voor me    -    krijg ’t effe voor me

Bovenstoand Fillumpie
Marian uit Wijk C praat nog wel Uteregs

Eén gedachte over “De vollekstaol van de stad Uterech

  • 22 maart, 2010 om 22:47
    Permalink

    Cool! Doe es op Humedia posten? Plaat van 400 pixels breed erboven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.