Historie voor de echte utrechter

Hierbij een klein stukje historie over een van de mooiste forten van Nederland gelegen in Utrecht. Fort Rhijnauwen is wellicht niet bij iedereen bekend, en dat is zonde, want het fort draagt een mooi verhaal met zich mee dat iedere utrechter zou moeten kennen.

Grootste fort
Fort Rhijnauwen is gebouwd tussen 1868 en 1871 en is het grootste fort van Nederland. Het fort moest, samen met de ernaast gelegen forten, de Houtense Vlakte verdedigen. Dit is een brede terreinstrook aan beide kanten van de kromme rijn. Het fort was zo rond 1885 ingericht voor een bezetting van zo’n 675 man en ± 100 stukken geschut.In die tijd werd het fort beschouwd als erg modern. Het fort maakt met zijn oppervlakte van ruim 31 hectare deel uit van de nieuwe hollandse waterlinie, de beroemste verdediginglinie die Nederland ooit gehad heeft.

Inrichting
Binnen het fort is er een kleiner fort gebouwd. Een fort in een fort dus. Dit reduit is voorzien van een keuken en een schouw. Het enige wat nog te zien is is de ruimte. Ongeveer in het midden van het reduit staat een gietijzeren trap. Via deze trap kun je bovenop het reduit komen. Vroeger zat in het trappenhuis een huisinrichting met een loopkat. Hiermee kon geschut naar boven worden getakeld. Voor het geschut zijn boven op het reduit een tweetal open remises gebouwd. De huisinrichting is verdwenen.

Sociale gebeurtenis
De ‘poepdozen’ waar de manschappen in vroegere tijden gezamenlijk de pot op gingen zijn nog in zeer fraaie staat. Deze bezigheid op de poepdozen was voor de mannen een goede geledenheid om bij te praten. Tegen de muren van de poepdozen zitten mooie tegeltjes. Volgens kenners zijn dit ‘witjes’.

Bevrijding
Na de bevrijding in 1945 zijn enkele maanden Canadezen op het fort gelegerd geweest. Ook was er veel Duitse munitie op het fort achter gebleven. Deze Canadezen waren niet bekend met de Duitse munitie. Uit nieuwsgierigheid en uit verveling zijn ze wat gaan spelen met deze overgebleven munitie. De uitwerking hiervan is te zien aan de gietstalen koepel van de kazemat op de wal tussen flankbatterij 2 en 3 nabij remise R2. Ook moest het reduit eraan geloven. In het rechter bastion van het reduit werd een grote hoeveelheid explosieven tot springen gebracht. Her resultaat is duidelijk te zien. De vloer is ±20 cm gezakt en een deel van het plafond is ± 7 cm verzakt. Ook zit er een scheur in het plafond waar je je vuist in kwijt kunt. Jammer zeggen veel mensen, maar staatsbosbeheer en vele natuurliefhebbers zijn er blij mee. Het is een ideaal winteronderkomen voor vleermuizen. 
Als laatste hebben zij de toegangsbrug van het buitenfort naar het reduit opgeblazen.

Vandaag de dag
In werkelijkheid is het fort twee keer in staat van verdediging gebracht. Maar het fort is eigenlijk nooit echt voor zijn doel gebruikt.
In de loop der jaren is het fort een prachtig natuurgebied geworden en Staatsbosbeheer wil dit ook graag zo houden.

Ook interessant voor je:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.