De Vrede van wat?

Bron: Stichting Vrede van Utrecht

 

De Vrede van Utrecht is een vredesverdrag dat in 1713 werd ondertekend door verschillende wereldleiders in Utrecht. Dit is bij de meeste mensen wel bekend, maar over welke oorlog dit ging en wat Nederland hier aan overgehouden heeft, is bij velen niet bekend. Hoog tijd dus om alles even op een rijtje te zetten. 

Het verdrag, de Vrede van Utrecht betekende het einde van de Spaanse Successieoorlog, ook wel de 80-jarige oorlog genoemd. Deze oorlog was tussen Spanje en Frankrijk en een samenwerking van Groot-Brittannië, Portugal  en ook Republiek van de Zeven Verenigde Provinciën (wat nu ongeveer Nederland is bestond vroeger uit Friesland, Gelre (delen hiervan zijn nu Gelderland), Holland (Noord- en Zuid-Holland), Overijssel en Stad en Lande (Groningen en stond onder leiding van koning Willem III, stadhouder van de Republiek.) In deze tijd was de verdeling van landen en provincies iets anders als nu.

De aanleiding
De aanleiding van deze oorlog was de troonopvolger van Karel II van Spanje, de man had geen kinderen en dus geen opvolger.  Zelf opperde hij de kleinzoon van de Franse koning Lodewijk XIV als troonopvolger. Maar ook de Rooms-Duitse keizer Leopold I (Oostenrijk) vond dat zijn familie recht had op de Spaanse troon. Nederland was bang dat Frankrijk en Spanje samen een grote oppermacht zouden worden, dus sloot zich aan bij Leopold. De stadhouder van Nederland, Koning Willem III overleed vrij snel aan het begin van de oorlog, doordat hij van zijn paard viel (ja, echt) en werd opgevolgd door zijn Britse schoonzus Anne.

De oorlog ging gewoon door. Uiteindelijk omvatte Spaanse, Britse, Nederlandse en Franse koloniën in Azie, Afrika en beide Amerika’s. Men heeft deze oorlog ook wel de Wereldoorlog nul genoemd omdat het zo groot was. Toen bleek dat er geen einde zou komen aan deze oorlog begonnen Engeland en Frankrijk in het geheim aan onderhandelingen. Hierna besloten ze officiële vredesbesprekingen te starten. Utrecht was voor beiden de goede middenweg. Frankrijk en Engeland konden zelfs door twee gelijkwaardige ingangen het stadhuis in, voor de onderhandelingen. Ze moesten natuurlijk gelijk behandeld worden en dus tegelijk de onderhandel kamer naar binnen kunnen gaan. In april 1713 werd dan eindelijk het verlossende woord gedaan en werd de vrede gesloten. Dit werd groots gevierd in Utrecht.

De verdeling van gebieden
De kleinzoon van Lodewijk XIV, Filips van Anjou, werd koning van Spanje. Maar zijn nakomelingen mochten geen troonopvolgers worden, zodat Frankrijk en Spanje nooit dezelfde koning zouden hebben. Verder verloor Frankrijk alleen wat gebied in Canada.  Engeland kreeg Gibraltar en veel gebieden in Noord-Amerika en ze kregen handelsvoordelen in Zuid-Amerika. Oostenrijk kreeg Spanje niet, maar wél de Zuidelijke Nederlanden en delen van Italië. En Nederland? De Verenigde Provinciën? Hier werd misschien het verdrag gesloten maar dat betekent niet dat ze als winnaars uit de bus zijn gekomen. Sterker nog, Nederland verloor het evenwicht op de zee en verloor het Zuidelijke Nederland aan Oostenrijk. Maar ze kreeg hier voor terug: Venlo. De Vrede van Utrecht betekende het einde van Nederland als wereldmacht en het einde van de Gouden Eeuw.

Bekend in het buitenland
Vooral in Frankrijk en Engeland is Utrecht heel bijzonder, daar hebben ze tenslotte een verdrag getekend wat hun maakte tot wat ze nu zijn. Veel mensen weten daar wat de Vrede van Utrecht was en voor het land betekend heeft. Nederland praat zoals gezegd in het item, liever niet over een oorlog en vredesverdrag wat Nederland niet verder heeft geholpen en waar Nederland niet als winnaar uit is gekomen. Dus hopelijk kan de stichting Vrede van Utrecht in een half jaar tijd, in ieder geval de Utrechters informeren over het verdrag en wat het betekent heeft.

In een interview met de programmamaker van de Vrede van Utrecht vertelt hij waar de stichting nog meer voor staat:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

 

In het item komen wat foto’s voor. Het is te zien dat deze foto’s met de Vrede van Utrecht te maken hebben, maar hoe ze heten leest u hieronder:

De gegevens heb ik gekregen van het Centraal Museum in Utrecht.
Zij zullen een tentoonstelling in het Centraal Museum laten zien over de Vrede van Utrecht:
In Vredesnaam
De Vrede van Utrecht 1713
12 april 2013 t/m 22 september 2013

Titel: Allegorie op de Vrede van Münster

Kunstenaar: toegeschreven aan Erasmus Quellinus, omgeving Peter Paul Rubens
Techniek: olieverf op koper
Jaar: na 1648
Eigenaar: Stadtmuseum Münster

  Titel: Allegorie op de Vrede van Utrecht-Rastatt

De Vrede van Rastatt, gesloten op 7 maart 1714 in het Duitse Rastatt
was eigenlijk een vervolg op de Vrede van Utrecht.
Particuliere collectie, Hamburg

 

De handtekeningenpagina van de Vrede van Utrecht.

 

De stichting de Vrede van Utrecht begint in 2013 met het vieren van 300 jaar vrede. De provincie Utrecht zal een half jaar lang culturele evenementen organiseren en zich tegelijkertijd voorbereiden op het kandidaatschap voor Culturele Hoofdstad Van Europa in 2018. Voor meer informatie kijk dan op:  www.vredevanutrecht2013.nl en www.utrecht2018.eu


Ook interessant voor je:

2 thoughts on “De Vrede van wat?

  • 29 oktober, 2012 at 10:04
    Permalink

    Interessant! Ik wist eigenlijk vrij weinig van de Vrede van Utrecht af, maar ben nu weer een beetje wijzer. 🙂 En nu maar hopen dat Utrecht Culturele Hoofdstad van Europa wordt!

  • 22 oktober, 2012 at 11:05
    Permalink

    Erg leuk om te weten. Tot voor kort wist ik hier helemaal niets van af.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.