Tweedehands kerken

Sinds het einde van de negentiende eeuw heerst er een trend in religieus Nederland: Ontkerkelijking. Het aantal kerkbezoekers daalt en alleen in het bisdom Utrecht zullen ongeveer vijftig van de driehonderd vijftig kerken tegen 2015 zijn gesloten.  Daardoor rijst steeds vaker de vraag: Wat moet er  met religieus erfgoed gebeuren? 

In veel gevallen wordt er gezocht naar een passende herbestemming voor de ontheiligde kerk. Toch kan het lang duren voordat die in gevonden, soms gebeurt dat nooit. Bijna 1400 kerken zijn sinds 1975 ‘afgestoten’(bron: Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed),  daarvan hebben zo’n duizend gebouwen een nieuwe functie gekregen. De rest is gesloopt. Of een kerk voor een herbestemming in aanraking komt gaat via  het Stappenplan voor herbestemming en afstoting van religieuze voorwerpen. 

Kijkend naar Utrecht zijn er veel van deze nieuwe functies te ontdekken. Bijvoorbeeld café Olivier, gelegen naast Hoog-Catherijne. Voorheen was dit een kerk, nu is het een café/restaurant. Nog altijd is hier de vrome sfeer aanwezig door de vele sacrale verwijzingen aan de muren. Aan de Bemuurde Weerd Oostzijde staat de prestigieuze woonkerk XL. Dit is het resultaat van een volledige renovatie van de voorheen St. Jacobskerk. De vraagprijs hiervan loopt op tot in de miljoenen euro’s. Maar ook voor minder is er in een verbouwde kerk te wonen. Daarnaast vervullen kerken ook vaak de rol van museum of bibliotheek, bijvoorbeeld Museum Catherijneconvent.

Hoewel de sluiting van kerken de komende jaren door zal zetten, zal er in het stadsbeeld niet veel veranderen. Veel van deze gebouwen vallen onder het cultureel erfgoed en zullen overeind blijven staan. Door het zoeken naar een nieuwe toepassing zullen ook de ‘nieuwe kerken’ weer een rol gaan spelen in de huidige maatschappij.

Ook interessant voor je:

Jiri Glaap

Derdejaars student aan de School voor Journalistiek in Utrecht. Volgt de RTV redactie waar het programma CampusTalk wordt gemaakt, te zien bij Ustad op RTV Utrecht.

3 thoughts on “Tweedehands kerken

  • 24 januari, 2013 at 08:55
    Permalink

    Kerken moeten zeker behouden worden in een dorp of stad. Zij zijn het middelpunt van elke plek en daarnaast ook nog mooie gebouwen. Ik zet ze bijna altijd op de foto. Het is begrijpelijk dat er overwogen wordt om kerken te sluiten, want er komen steeds minder mensen naar diensten. Maar het is en blijft een plek waar mensen terecht kunnen. Maakt niet hoeveel.

  • 24 januari, 2013 at 01:31
    Permalink

    Ik vind kerken mooie gebouwen. Ze sieren steden en dorpen. In winkelstraten met alle standaardwinkels als kruidvat, etos etc staat een kerk mooi in het straatbeeld. En kerken zijn mooie oude gebouwen. Tegenwoordig zie je steeds meer lelijke vinex wijken opkomen (zitten ook mooie tussen) en kerken zijn een van de weinig oude gebouwen die blijven bestaan.

  • 23 januari, 2013 at 23:33
    Permalink

    Wat de kerken betreft: zeker behouden. Het is prachtig dat religieus erfgoed qua innerlijk met de tijd mee gaat. Ik moet opeens denken aan het fantastische oude postkantoor op de Neude. Weten we al wat daar in gaat komen? Woningen? Winkels?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.