Aap, noot, mies

Foto’s: Maaike Gunsing en Lisa Mackenzie

Veel mensen kunnen zich iets voorstellen bij deze drie woorden. Aap, noot en mies waren voor velen de eerste woorden die we hebben geleerd in de schoolbanken. Nu wordt de methode niet meer gebruikt, maar wie kent de bekende leesplankjes niet. Ger van Wijngaarden verzameld deze en allerlei andere leesplankjes. Achter sommige plankjes schuilt een verhaal… 

20161019_130706
Het oudste leesplankje van Ger.

De alleroudste is een houten plankje uit de 19e eeuw. Deze niet met de bekende aap, noot mies. Hierop werden de woorden ‘raam, roos, neef’ gebruikt. Hij erg herkenbaar aan het gat in de rechterhoek. Dit was om het plankje aan de lessenaar op te hangen. Ook zit er nog een verschil tussen deze twee plankjes. De oudste had het woord ‘neus’ met een illustratie van een man waarvan de neus groot in beeld was. Later is deze veranderd in een wat liefelijke kinderneus. Meer weten? Kijk de achttiende uitzending van CampusTalk herfst 16/17.

20161019_130821

Hier zie je het al duidelijk: de grote woorden aap – noot – mies. Dit is een oudere versie en dat is te zien aan het lettertype. In een nieuwere versie is deze letter met een schreef vervangen door een moderner rond lettertype. Ook werden deze afbeeldingen gebruikt op een plaat. “Dan liet de leraar de plaat zien waar alle illustraties in voor kwamen”, vertelt Ger van Wijngaarden. “Dan konden de kinderen de plaatjes bekijken. Dan wisten ze op een gegeven moment dat de aap, een aap was. Maar dan wisten ze nog niet hoe ze het moesten schrijven. Dat kwam later.”

20161019_130637

De modernste leesplank in Gers collectie. Deze is nog tot 2006 op een school in Zeeland gebruikt. “Het is altijd interessant om te zien dat aan de plaatjes van een jongen en een meisje, de namen worden gelinkt”, zegt Van Wijngaarden. “Je zou denken dat je het woord ‘jongen’ aan het plaatje koppelt en niet Tim.” Je ziet het bij alle plankjes terug. Een baby heet Jan en bij een bloedende vinger hoort ‘au’.

Ken jij het leesplankje nog? Laat het ons weten! Hier zie je het al, een leesplankje is #GrowingUpDutch.

https://twitter.com/DAMNGARRIX/status/749630426055077888

Eén gedachte over “Aap, noot, mies

  • 4 juli, 2018 om 09:34
    Permalink

    Ik zou graag weten welk lettertype het leesplankje heeft

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.